С.Авирмэд: Ц.Нямдорж дарга хуульд засвар хийж, ашигт малтмалын ордыг зvй зохистой ашиглах бодлогыг алдагдуулсан

http://archive.olloo.mn/modules.php?name=News&file=print&sid=44905
Огноо: 2007-01-13 12:09:04

УИХ Ашигт малтмалын тухай хууль баталсан. Гэвч нэгэнт батлагдсан хуульд редакци хийж, тэндээс єгvvлбэр танасан гэж УИХ-ын зарим гишvvн vзэж байна. Vнэн хэрэгтээ зєвхєн ганц єгvvлбэр биш, бvхэл бvтэн бvлэг єєрчлєгдсєн байжээ. Эдийн засгийн шинжлэх ухааны доктор, уурхайн инженер, геологич С.Авирмэдтэй уулзаж ярилцлаа.


-Ашигт малтмалын тухай хуульд редакци хийх явцад чухам ямар зvйл заалтыг яаж єєрчилсєн юм бол?
-Энэ хууль УИХ-аар 2006 оны долдугаар сарын наймны єдєр батлагдсан. Их Хурлын дэгийн тухай хуулиар аливаа батлагдсан хуулийг гурав хоногийн дотор ёсчилдог гэж би сонссон. Гэтэл Ашигт малтмалын хуулийг баталснаас нь хойш cap гарангийн дараа буюу 2006 оны наймдугаар сарын 15-нд УИХ-ын дарга гарын vсгээ зурж ёсчилсон байдаг юм. Ашигт малтмалын тухай хуулийн шинэчилсэн хувилбар vvнээс хойш сарын дараа Ерєнхийлєгчид очсон. Бид яг тэр хувилбарыг олж авсан юм. Гэтэл “Айвенхоу майнз” компани хуулийг ёсчлоогvй байхад олоод авчихсан, бvр мэдэгдэл хvртэл гаргаж байсан. Хууль батлагдсанаас хойш хоёр хоногийн дараа, 2006 оны долдугаар сарын 10-нд шvv дээ. “Айвенхоу майнз”-ын энэ мэдэгдлийг дэлхий даяар цацсан. “Монгол Улсад Ашигт малтмалын тухай хууль батлагдсанаар эдийн засгийн таатай орчин бvрдлээ. Гадаадын хєрєнгє оруулахад боломжийн боллоо” гэсэн утгатай мэдэгдэл байсан санагдана. Гэтэл бид, єєрєєр хэлбэл, хуулийн тєсєл боловсруулахад зєвлєхєєр оролцож байсан тєрийн бус байгууллага, эрдэмтэн мэргэд наймдугаар сарын тавнаас хойш яг ёсчилж баталсан хуулийг олж харсан. Гэтэл яасан гэж санана. Ашигт малтмалын хууль маань УИХ-аар батлагдсанаасаа тэс єєр болчихсон байсан. Хуулийн утга агуулга, зарчмыг єєрчилсєн байсан. УИХ-ын дарга Ц.Нямдорж зєвхєн найруулгын шинжтэй єєрчлєлт хийсэн гэдэг. Гэтэл vгvй юм. Монгол Улсын газрын хэвлийн эрдэс баялаг гэдэг бол тєрийн ємч. Монгол Улсын ардтvмний мэдэлд байна гэж Vндсэн хуулийн 6.1, 6.2-т заасан байдаг. Гэтэл Ц.Нямдорж дарга хуульд єєрчлєлт хийсэн. Тvvнээс ємнє хоёр, гурван ч єєрчлєлт энэ хуульд оруулсан байдаг юм билээ. Харин хэн хийсэн бэ гэдэгтодорхой бус. Тэр єєрчлєлтvvд дунд “Монгол Улсын газрын хэвлийн баялаг бол тухайн ордыгэзэмшигчийн ємч мєн” гэсэн заалтыг хуульд оруулчихсан. Энэ єєрчлєлтийг зєвхєн Ц.Нямдорж дарга хийв vv. Тvvний туслахууд уу. Хэн бэ гэдгийг нь бид тодруулж чадаагvй. “Ашигт малтмалын ордын хайгуулын тусгай зєвшєєрєл эзэмшигч” гэж хуульчилсан, Энэ бол зарчмын том єєрчлєлт. Дээр нь ашигт малтмалын тухай хуулийн нэгдvгээр зvйлийн эхэнд “…тvvнийг ашиглах болон хайгуулын талбай, уурхайн эдэлбэрийн орчныг хамгаалахтай холбогдсон харилцааг зохицуулна”гэж Их Хурлын гишvvд баталсан. Гэтэл “Хамгаалах” гэдэг vгийг нь авчихсан байна. Vvнийг Ц.Нямдорж дарга авсан. Монгол Улсын байгаль орчныг хамгаалах гэдэг бол маш том асуудал. “Хамгаалах” гэдэг vгийг дарна гэдэг нь агуулга болон зарчмыг єєрчилж байгаа юм. Єєрєєр хэлбэл, УИХ-аар баталсан хуулийг єєрчилсєн гэсэн vг. Хоёрдугаарт, УИХ-ын гишvvдийн баталсан уг хуулийн есдvгээр бvлгийг тэр чигээр нь хассан байдаг. 27 зvйл заалттай бvхэл бvтэн бvлэг шvv дээ. Тvvний оронд 24 шинэ зvйл заалт оруулсан. Тэр нь УИХ-аар батлагдаагvй. Ерєєсєє энэ хуулийн бvх зvйл заалт єєрчлєгдсєн. Vнэн хэрэгтээ Лицензийн хууль гэж ард тvмний ярьдаг 1997 оны хууль тэр чигээрээ vлдсэн.

-Энэ хуулийг ингэж єєрчилснєєр ямар хортой ур дагавар гарах вэ?
-Монгол Улсын vндэсний баялгыг эзэнгvй болгочихсон гэсэн vг. Vндэсний баялгыг тєр ард тvмний мэдлээс гаргах шахсан гэсэн vг л дээ. Vvнийг хуулийн хvрээнд тодорхой жишээгээр тайлбарлах юм бол улсын тєсвийн хєрєнгєєр хайгуул хийсэн ашигт малтмалын ордууд буюу Тавантолгой, Бvрэнхаан, Эрдэнэт, Багануур гэх мэт 700-гаад ордыг эзэнгvйдvvлсэн. Хэн нэгэн гадны баян хvний эрх мэдлээр ашиглах нєхцєлийг бvрдvvлчихсэн. Єєрєєр хэлбэл, Монгол Улс энэ орд газрынхаа зєвхєн 50 хvртэл хувийг л авч болно гэсэн vг. Улсын тєсвийн хєрєнгєєр бус єєр эх vvсвэрээр геологи хайгуул хийсэн орд газруудыг ашиглахдаа тухайн ордын хувьцааны 34 хvртэл хувийг ашиглаж болно гэсэн. Энэ бол ноцтой зарчмын алдаа. Vндсэн хуулийн 6.1, 6.2 буюу “Газрын хэвлийн баялаг тєр, ард тvмний мэдэлд байна” гэсэн заалт зєрчигдєж байна гэсэн vг. Ц.Нямдорж даргын єєрийнх нь шууд хийсэн алдаа бол ашигт малтмалын ордыг зvй зохистой ашиглах бодлогыг алдагдуулсан. Ашигт малтмалын ордыг ашиглах, ємчєє хамгаалах гэдэг энэ хэсгийг дараад хаячихсан. Ингэснээр эзэнгvйдэх аюул нvvрлэж байгаа юм.

-Ц.Нямдорж даргын энэ vйлдэл Ашигт малтмалын тухай хуулийг боловсруулахад оролцсон эрдэмтэн мэргэд, хууль баталсан УИХ-ын гишvvдийг дорд vзсэн, доромжилсон vйлдэл боллоо гэж яриад байгаа?
-Хууль батлагдсанаас хойш УИХ-ын гишvvд, УИХ-ын дэд дарга, єндєр албан тушаалтнууд яг ийм мессежийг нийгэмд цацаж байгаа. Энэ хуулийг батлахад тєрийн бус байгууллагууд, иргэний тєлєєлєл, эрдэмтдийг оролцуулсан. Тvvн дотор намайг, мєн Хурц, Бямба гээд докторуудыг бvгдийг оролцуулсан гэж Ц.Нямдорж дарга ярьдаг. Vнэхээр Ц.Нямдорж дарга єєрийнхєє захирамжаар биднийг оруулсан л даа. Гэхдээ 2006 оны дєрєвдvгээр сараас долдугаар cap хvртэл хуулийг хэлэлцэх vйл ажиллагаанд оролцуулаагvй. Бид ердєє зургаахан цаг ажилласан байдаг. Энэ бол хэсэг бvлэг гадныхны оролцоотой гарсан хууль. Vvнийг Ц.Нямдорж дарга єєгшvvлсэн.

-Зургаан цаг гэв vv?
-Тийм ээ. Энэ бол бидний санал бодлоо илэрхийлэх боломж олдсон цаг. Бид энэ хуулийн тєслийн нэг хувилбарыг талийгаач О.Энхсайхан гишvvний удирдлага дор боловсруулж, 2005 оны 12 дугаар сарын 28-нд єргєн барьсан. Энэхуулийг УИХ-ын гишvvд, Ц.Нямдорж даргын томилсон ажлын хэсэг ерєєсєє авч хэлэлцээгvй vндсэндээ хав дарсан. Хайгуул ашиглалтын лиценз эзэмшигч гадаадынхан болоод Монголын баячуудын эрх ашгийг хамгаалсан хууль болсон. 2000 оноос эхлээд бидний хэсэг эрдэмтэд тєвийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр олон удаа хэлж ярьсан. Vvнийг ч авч хэлэлцээгvй. Гадаадын хєрєнгє оруулагчдыг дэмжих нэрийдлээр гадныхны эрх ашгийг хамгаалсан, Монгол Улс, Монголын ард тvмний эрх ашгийг хєсєрдvvлсэн vзэл баримтлалаар хийсэн буюу vзэл баримтлалгvй хууль болсон гэж vзэж байгаа. Энэ хуулийг УИХ-ын гишvvн барилгын инженер Ц.Дамиран нарын хvмvvс гардаж хийсэн. Ер нь хуулийн хоёр тєсєл орж ирсэн. Нэгдvгээр тєсєл нь 1992 оны тєсєл буюу Vйлдвэр худалдааны сайд Б.Жаргалсайханы тєсєл. Хоёрдугаар тєсєл нь бидний тєсєл. Гурав, дєрєв, тавдугаар тєсєл гэж бий. Энэ бол УИХ-ын 19 гишvvн, бас бус тав зургаан гишvvний санаачилсан тєслvvд. 1997 оны Лицензийн хуулийн тєслийг тэр чигт нь найруулаад л Ашигт малтмалын тухай хууль болгочихсон гэсэн vг vv?
-Тэгж хэлвэл Ц.Нямдорж дарга эмзэглэх байх. Уурлаж, бухимдаж ч магадгvй. Vнэн хэрэгтээ яг л тийм юм болсон. Ц.Нямдорж дарга vvнийгээ єєрєє мэдээгvй байж магадгvй.

-Хууль нэгэнт батлагдчихсан. Мєрдєгдєєд эхэлчихсэн одоо яах ёстой вэ?
-”Айвенхоу майнз” зэрэг гадаадын хєрєнгє оруулагчдын тєлєєлєгчид шинэ хуулийн дагуу гэрээгээ байгуулах гээд ирчихсэн сурагтай. Тэгэхээр гэрээ хийж болохгvй. Бид Vндсэн хуулийн Цэцэд єргєдєл гаргачихсан байгаа. Хэрвээ Цэц энэ єргєдлийг хvлээж авахгvй бол бид тэмцэнэ. Иргэний хєдєлгєєнvvд ч биднийг дэмжихээ илэрхийлж байгаа. Зvй нь энэ хуулийг хvчингvй болгох хэрэгтэй байна.

Ц.Мєнх 2007.01.13 Монголын мэдээ

Цэц Ц.Нямдоржийг юу гэж дvгнэв?

http://archive.olloo.mn/modules.php?name=News&file=print&sid=53521
Цэц Ц.Нямдоржийг юу гэж дvгнэв?

Огноо: 2007-04-14 12:54:36

Ц.Нямдорж Vндсэн хуулийн Цэцэд юу гэж мэдvvлэв
Монгол Улсын Их Хурлын дарга Ц.Нямдорж тайлбараа Vндсэн хуулийн цэцэд 2007 оны 2 дугаар сарын 08-ны єдрийн 1/902 дугаар албан бичгээр ирvvлжээ. Тэрээр тайлбартаа ийнхvv учирласан байна:


“1. Улсын Их Хурлын дарга Улсын Их Хурлын 2006 оны 14 дvгээр тогтоолоор баталсан “Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны Дэг”-ийн 51.1, 51.2-т заасан бvрэн эрхийнхээ хvрээнд Улсын Их Хурлаас баталсан хууль, Улсын Их Хурлын бусад шийдвэрийн эцсийн найруулгыг хянаж, Улсын Их Хуралд танилцуулсны vндсэн дээр ёсчилдог.
Ийнхvv эцсийн найруулгыг хянах явцад УИХ-ын дарга болон Тамгын газрын Ерєнхий нарийн бичгийн дарга хуулийн агуулга, бодлого, зарч-мыг алдагдуулахгvйгээр зєвхєн найрлага, vг хэллэг, дэс дараалал, бvтцийн шинжтэй засварыг хийх эрхтэй.

2. Нэр бvхий иргэдийн єргєдєлд дурдсан Авлигын эсрэг хууль, Ашигт малтмалын тухай хуулийн эцсийн найруулгыг Улсын Их Хурлын 2006 оны хаврын чуулган єндєрлєх vеэр нэгдсэн хуралдаанд танилцуулахад миний бие дээр дурдсан бvрэн эрхийнхээ хvрээнд эдгээр хуулийн эцсийн найруулгыг vргэлжлvvлэн хянаж засварлах шаардлагатайг мэдэгдсэний vндсэн дээр хуулийн агуулга, зарчим, бодлогыг єєрчлєхгvйгээр зохих засварыг хийж ёсчилсон болно.
Эдгээр хуулийн хувийн хэрэгт миний биечлэн засвар хийсэн тэмдэглэл байгааг Цэцэд хvргvvлсэн материалаас тодорхой танилцах боломжтой. Мєн Улсын Их Хурлын Тамгын газрын ажилтнуудын засвар хийсэн тэмдэглэл ч тодорхой байгаа.

3. Дээр дурдсан хуулиудын эцсийн найруулгад засвар хийснээр нэр томъёог жигдэлсэн, хуулийн зvйл, заалтуудын хоорондын логик холбоо, уялдааг хангасан, vг хэллэгийн найруулгыг сайжруулсан, зvйлийн гарчигтай агуулгыг нийлvvлсэн, хоёрдмол санааг арилгасан, шаардлагатай зvйл, заалтын ишлэлийг татсан, бvтцийн хувьд ойлгомжтой, дэс дарааллыг нь цэгцтэй болгосон бєгєєд чингэхдээ хуулийн зохицуулалтын бодлогыг чанд хадгалж чадсан гэдэгт бvрэн итгэлтэй байна.
4. Дээрх хуулиудын найруулгыг Улсын Их Хурлын гишvvдэд урьдчилан тараасны vндсэн дээр Улсын Их Хурлын чуулганы 2007 оны 2 дугаар сарын 7-ны єдрийн нэгдсэн хуралдаанд дахин танилцуулсан бєгєєд Улсын Их Хурлын гишvvдээс хуулиудын талаар зарчмын шинжтэй санал гараагvй болно.
Иймд Vндсэн хуулийн цэцэд маргааныг хянан шийдвэрлэхдээ хуулийн тєслийн санаачлагчаас оруулсан бодлого, vзэл баримтлал, тєслийн хэлэлцvvлгийн явцад орсон єєрчлєлт, Улсын Их Хурлын холбогдох байнгын хорооны болон нэгдсэн хуралдаанд хэлэлцсэн тэмдэглэл, эцсийн найруулгыг хийсэн баримт материалыг хянан vзэж, бодлого, зарчмыг хадгалсан байдлыг онцлон анхаарахыг хvсье.
Энэхvv маргааныг Цэцийн хуралдаанд хэлэлцэн шийдвэрлэхэд намайг тєлєєлєн оролцох итгэмжлэгдсэн тєлєєлєгчєєр Улсын Их Хурлын Тамгын газрын Ерєнхий нарийн бичгийн дарга Н.Лувсанжав, Нэгдvгээр нарийн бичгийн дарга Ж.Нарантуяа нарыг томилж байгаагаа vvгээр мэдэгдэж байна.
Єргєдєл гарсан иргэдээс Цэцийн илтгэгч гишvvнд болон Цэцэд гаргасан тодорхой vндэслэлvvдийн талаар тухай бvрт нь итгэмжлэгдсэн тєлєєлєгчид тайлбар єгєх болно” гэжээ.

УИХ-ын Тамгын газар Ц.Нямдоржийг юу гэж хамгаалав
Улсын Их Хурлын даргын итгэмжлэгдсэн тєлєєлєгч, Улсын Их Хурлын Тамгын газрын Ерєнхий нарийн бичгийн дарга Н.Лувсанжав, Нэгдvгээр нарийн бичгийн дарга Ж.Нарантуяа нар эрхэм Спикерийг зєвтгєж, 2007 оны 3 дугаар сарын 1-нд Vндсэн хуулийн цэцэд 3/197 дугаар албан бичгээр тайлбараа ирvvлсэн байна. Vvнд:
“1. Ашигт малтмалын тухай болон Авлигын эсрэг хуулийн эцсийн найруулгыг 2006 оны 7 дугаар сарын 20-нд Улсын Их Хурлын нэгдсэн хуралдаанд танилцуулсан. Энэ єдрийн хуралдаанд хаврын чуулганаар баталсан 40 гаруй хууль, бусад шийдвэрийн эцсийн найруулгыг танилцуулсан бєгєєд цаг хугацааны хувьд олон том хуулийн эцсийн найруулгыг нэгэн зэрэг хийх боломжгvй байсан. Энэ байдлыг Улсын Их Хурлын дарга нэгдсэн хуралдаанд танилцуулж, эдгээр хууль, шийдвэрийн тєслийн эцсийн найруулгыг ажлын хэсгийн ахлагч, Байнгын хорооны дарга нартай зєвшилцсєний vндсэн дээр хийх эрх авсан.
УИХ-ын дарга УИХ-ын хуралдааны дэгийн 51.2-т заасан эрх болон 7 дугаар сарын 20-ны нэгдсэн хуралдаанаас олгосон эрхийн хvрээнд найрлага, vг хэллэг, бvтэц, дэс дарааллын шинжтэй засвар хийж Ашигт малтмалын хуулийн эцсийн найруулгыг Ажлын хэсгийн ахлагч Д.Одхvv, гишvvн Ц.Дамиран нарт, Авлигын эсрэг хуулийн эцсийн найруулгыг хууль санаачлагч Улсын Их Хурлын дэд дарга Д.Лvндээжанцан, Байнгын хорооны дарга Ц.Мєнх-Оргил нарт танилцуулж єєр саналгvй гэсэн тул ёсчилсон.

Ер нь хууль, шийдвэрийн эцсийн найруулга хийх, танилцуулах ажиллагааг хуулиар биш, Улсын Их Хурлын тогтоолоор баталсан чуулганы хуралдааны дэгээр зохицуулдаг бєгєєд энэхvv ажиллагаа нь хууль тогтоох vйл ажиллагааны техникийн горим тул энэ талаар гарах саналын зєрєлдєєн ньVндсэн хуулийн Цэцээр хянан шийдвэрлэгдэх маргаан биш, Улсын Их Хурал дотооддоо хэлэлцэж шийдвэрлэх асуудал юм. Иймд Vндсэн хуулийн цэц єєрт нь vл харьяалагдах асуудлыг хэлэлцэж аливаа шийдвэр гаргахгvй гэдэгт найдаж байна.
2. Авлигын эсрэг болон Ашигт малтмалын тухай хуульд Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгд зааснаар эхний ээлжийн засварыг Улсын Их Хурлын Тамгын газар (Ерєнхий нарийн бичгийн дарга) хийж, эцсийн хувилбарыг Улсын Их Хурлын даргад єгсєн. Энэхvv хувилбар дээр Улсын Их Хурлын дарга ажилласан. Иймд аль засварыг хэн хийснийг нарийвчлан ялгаж тогтоох шаардлагатай. Тухайлбал Тамгын газрын хийсэн засварыг Улсын Их Хурлын дарга хийсэн гэж vзэж Vндсэн хуулийн цэц шийдвэр гаргаж болохгvй гэж vзэж байна.

З. Эдгээр хуулиудад хийсэн засвар, найруулга нь Улсын Их Хурлаас хуулийг батлахдаа баримталсан агуулга, бодлого, зарчимтай зєрчилдсєн гэдгийг зєвхєн Улсын Их Хурал, тvvний гишvvд дvгнэх бvрэн эрхтэй. Авлигын эсрэг болон Ашигт малтмалын тухай хуулийг 2007 оны 2 дугаар сарын 7-ны єдєр Улсын Их Хуралд дахин танилцуулсан бєгєєд энэ vеэр дээрх хуулийн эцсийн найруулга (редакци)-ын талаар гишvvдээс нэг ч гомдол, санал гараагvй. Єєрєєр хэлбэл Улсын Их Хурал болон гишvvд хуулийн эцсийн найруулга Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэг, 7 дугаар сарын 20-нд олгосон эрхийн хvрээнд явагдсан, эдгээр хуулиудад агуулга, бодлого, зарчмын шинжтэй єєрчлєлт ороогvй гэдгийг эцэслэн хvлээн зєвшєєрсєн болно.

Тухайлбал, Ашигт малтмалын тухай хуульд нэг заалт орхигдон ёсчлогдсон тухай асуудлыг Улсын Их Хурал дахь Ардчилсан намын Зєвлєлєєс бичгээр Улсын Их Хуралд хандан тавьж, ийнхvv орхигдсон заалтыг хуульд нэмж оруулах санал тавьсныг Улсын Их Хурлын 2007 оны 1 дvгээр сарын 31-ний нэгдсэн хуралдаанд танилцуулж, Ашигт малтмалын тухай хуулийг ёсчилсон байдлаар нь орхигдсон заалтыг нэмж оруулан Улсын Их Хурлын гишvvдэд урьдчилан тараасны vндсэн дээр гишvvд судалж, тодорхой санал байвал дараагийн хуралдаанд авч vзэхээр шийдвэрлэсэн юм. Энэ vеэр мєн Хууль зvйн байнгын хорооны даргын саналаар Авлигын эсрэг хуулийг ч энэ маягаар авч ярихаар болсон.Vvний дагуу уг хуулиудыг Улсын Их Хурлын гишvvдэд 2007 оны 1 дvгээр сарын 31-нд хувилан тарааж, танилцуулан Улсын Их Хурлын 2007 оны 2 дугаар сарын 7-ны єдрийн нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцсэн. Энэ vеэр Улсын Их Хурлын гишvvдээс эдгээр хуулийн талаар агуулга, бодлого, зарчмын шинжтэй засвар хийсэн тухай ямар нэг санал шvvмжлэл гараагvй болно.

4. Єргєдєл гаргагчаас Vндсэн хуулийн цэцэд нэмж гаргасан “Ашигт малтмалын хуульд Улсын Их Хурлын дарга Ц.Нямдоржийн хийсэн засвар ба тvvнээс vvдсэн vр дагавар” гэсэн нэртэй хvснэгтийн 1 дэх баганын 3-8 дахь мєрєнд бичсэн бvх заалтууд Улсын Их Хурлын гишvvдэд тараасан эцсийн найруулгын заалтаас єєр болсон байна. Хуулийн эцсийн хэлэлцvvлгийн тєсєл, эцсийн найруулгын тєслийн аль алинд нь ийм заалт байгаагvй бєгєєд зарим заал-тыг єргєдєл гаргагчид санаанаасаа зохион бичиж агуулгыг єєрчилжээ.
Тухайлбал, уг хуулийн 4 дэх мєрєнд “Тус хуулийн 19.2 Тєрийн захиргааны байгууллага энэ хуулийн 19.1-д заасан ажиллагааг гvйцэтгэсний vндсэн дээр єргєдлийг бvртгvvлснээс хойш ажлын 3 єдєрт дараахь шийдвэрийн аль нэгийг гаргана” гэжээ. Гэтэл эцсийн хэлэлцvvлэг болон эцсийн найруулгын тєсєлд “єргєдлийг бvртгvvлснээс хойш” гэсэн vг єгvvлбэр байхгvй байна.
Єєрєєр хэлбэл єргєдєл гаргагчид чухам ямар тєслvvдийг харьцуулан ийм зvйл бичсэнийг ойлгох аргагvй байна.

Иймд хуулийн зарим зvйл, заалт алга болсон, огт байхгvй зvйл нэмэгдсэн, зарчмын шинжтэй засвар оруулсан гэдгийг Цэцэд хvргvvлсэн vндсэн материалаас нягтлан vзэхийг хvсъе.
5. Єргєдєл гаргагчид Ашигт малтмалын тухай хуулийн 1 дvгээр зvйлээс “хайгуулын талбай болон уурхайн эдэлбэрийн орчныг хамгаалахтай” гэсэн заалтыг хассан гэжээ. Эдгээр vгvvдийг хассан нь vнэн бєгєєд энэ нь дараахь шалтгаантай юм. Vvнд:
а/ Хуулийн зорилтод ийм vгvvд оруулсан боловч хуулийн бусад зvйл, заалтад “хайгуулын талбай, уур-хайн эдэлбэрийн орчныг хамгаа-лахтай” холбогдсон ямар нэгэн зvйл, заалт, зохицуулалт байгаагvй тул хассан. Хуульд “уурхайг хаах vед тавигдах шаардлага” гэсэн 45 дугаар зvйл байгаа боловч энэ зvйлд “уурхайн эдэлбэр орчинг хамгаалах” тухай ямар ч заалт алга.

б/ “Хайгуулын талбай, уурхайн эдэлбэрийн орчныг хамгаалах” асуудал нь бvхэлдээ ашигт малтмал ашиглахтай холбоотойгоор гардаг олон тєрлийн эрх зvйн харилцааны єчvvхэн хэсэг байдаг тул тэдгээрийг хуулийн зорилт гэсэн зvйлд онцгойлон заавал оруулах шаардлагагvй, “ашиглах” гэсэн ойлголт дотроо багтаж зохицуулагддаг гэсэн утгаар нь vг хэллэгийн засвар хийсэн.
6. 1997 онд батлагдсан Улсын Их Хурлын хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 40 дvгээр зvйлийн 13 дугаар хэсэг, Улсын Их Хурлын 2001 оны 6 дугаар сарын 21-ний 61 дvгээр тогтоолоор баталсан Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн 23.14-д “Эцсийн хэлэлцvvлгээр баталсан хууль, тогтоолын эцсийн найруулгыг хэлэлцvvлэг дууссанаас хойш ажлын 6 єдєрт багтаан Улсын Их Хуралд танилцуулна. Эцсийн найруулгыг танилцуулах ажлыг Ерєн-хий нарийн бичгийн дарга хариуцна” гэж тус тус заасан байсан бєгєєд энэхvv заалтын хvрээнд холбогдох засварууд байнга хийгдэж ирсэн.
Ийм найруулгын засвар урьд ємнє батлагдаж мєрдєж байсан бvх хуулиудад хийгдэж байсан бєгєєд vvнийг Улсын Их Хурлын архивт хадгалагдаж байгаа хууль, шийдвэрийн “хувийн хэрэг”-тэй танилцан магадлаж болно.

Єєрєєр хэлбэл найруулгын засвар зєвхєн энэ Их Хурал, Ц.Нямдорж даргын vед шинээр бий болсон зvйл биш, 1990 оноос хойшхи бvх Бага, Их Хурал, тэдгээрийг удирдаж байсан дарга нарын vед хийгдэж ирсэн, хууль тогтоох ажлын нэгэнт уламжлагдан тогтсон практик гэдгийг тэмдэглэж байна” гэжээ.

МОНГОЛ УЛСЫН VНДСЭН ХУУЛИЙН НЭРИЙН ЄМНЄЄС
VНДЭСЛЭЛ:
1.Улсын Их Хурлын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар 2006 оны 7 дугаар сарын 06-ны єдєр 93.0 хувийн саналаар баталж, 2006 оны 7 дугаар сарын 20-ны єдєр эцсийн найруулгыг Улсын Их Хуралд танилцуулсан Авлигын эсрэг Монгол Улсын хуульд 2006 оны 9 дvгээр сарын 08-ны єдєр, мєн Улсын Их Хурлын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар 2006 оны 7 дугаар сарын 08-ны єдєр 83.7 хувийн саналаар баталж, 2006 оны 7 дугаар сарын 20-ны єдєр эцсийн найруулгыг Улсын Их Хуралд танилцуулсан Ашигт малтмалын тухай хуульд 2006 оны 8 дугаар сарын 05-ны єдєр тус тус агуулга, бодлого, зарчмын болон найруулга, vг хэллэг, дараалал, бvтцийн чанартай олон тооны засвар, єєрчлєлтийг Улсын Их Хурлын дарга Ц.Нямдорж хийсэн нь Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны тэмдэглэл болон эдгээр хуулийн хувийн хэрэг дэх баримтууд, бусад нотлох баримтаар нотлогдож байна.
УИХ-ын дарга Ц.Нямдорж Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 32 дугаар зvйлийн 32.1-ийн “Улсын Их Хурал …хуралдаанаар хуулийн тєсєл, …хэлэлцэх, …батлах, шийдвэр гаргахдаа Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийг баримтална”, мєн Улсын Их Хурлын 2006 оны 1 дvгээр сарын 27-ны єдрийн 14 дvгээр тогтоолоор баталсан Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн Тавин нэгдvгээр зvйлийн 51.4-ийн “Хууль, Улсын Их Хурлын бусад шийдвэрийн эцсийн найруулгыг энэ дэгийн 51.1.3-т заасны дагуу Улсын Их Хуралд танилцуулснаас хойш Улсын Их Хурлын дарга ажлын 3 єдрийн дотор тvvнд гарын vсэг зурж ёсчилно” гэсэн заалтыг тус тус зєрчсєн гэх vндэслэлтэй байна.

Ийнхvv Улсын Их Хурлын дарга Ц.Нямдорж Улсын Их Хурлын тухай хууль болон Улсын Их Хурлын тогтоолоор баталсан Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн холбогдох заалтыг зєрчсєнєєрєє Монгол Улсын Vндсэн хуулийн Нэгдvгээр зvйлийн 2 дахь хэсгийн “Ардчилсан ёс, шударга ёс, …хууль дээдлэх нь тєрийн vйл ажиллагааны vндсэн зарчим мєн”; Хорьдугаар зvйлийн “…хууль тогтоох эрх мэдлийг гагцхvv Улсын Их Хуралд хадгална”; Хорин тавдугаар зvйлийн 1 дэх хэсгийн 1-ийн “хууль батлах, нэмэлт, єєрчлєлт оруулах” нь Улсын Их Хурлын онцгой бvрэн эрхэд хадгалж шийдвэрлэх асуудал болох тухай заалтыг тус тус зєрчсєн байна.
Харин Улсын Их Хурлын дарга Ц.Нямдорж Vндсэн хуулийн 70 дугаар зvйлийн 1 дэх хэсгийн “Vндсэн хуульд… нийт байгууллага, иргэний vйл ажиллагаа бvрнээ нийцсэн байвал зохино” гэсэн заалтыг зєрчсєн гэх vндэслэл тогтоогдохгvй байна.
2.Ерєнхийлєгч, Улсын Их Хурлын дарга, Ерєнхий сайдыг огцруулах vндэслэл байгаа эсэх талаар дvгнэлт гаргах асуудлыг Vндсэн хуулийн цэц эрх бvхий байгууллага, албан тушаалтны хvсэлтээр хэлэлцэх тул єргєдєл гаргагч иргэдийн энэ талаар тавьсан хvсэлтийг шийдвэрлэх боломжгvй байна.
Монгол Улсын Vндсэн хуулийн Жаран зургадугаар зvйлийн 2 дахь хэсгийн 1, Vндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагааны тухай хуулийн 31 дvгээр зvйлийн 2 дахь хэсгийн заалтыг
удирдлага болгон

МОНГОЛ УЛСЫН VНДСЭН ХУУЛИЙН НЭРИЙН ЄМНЄЄС ДVГНЭЛТ ГАРГАХ нь:
1.Авлигын эсрэг хууль, Ашигт малтмалын тухай хуулийн эцсийн найруулгыг Улсын Их Хуралд танилцуулсны дараа агуулга, бодлого, зарчмын болон найруулга, vг хэллэг, дэс дараалал, бvтцийн чанартай олон засвар, єєрчлєлтийг хийснээрээ Улсын Их Хурлын дарга Ц.Нямдорж Монгол Улсын Vндсэн хуулийн Нэгдvгээр зvйлийн 2 дахь хэсгийн “Ардчилсан ёс, шударга ёс, …хууль дээдлэх нь тєрийн vйл ажиллагааны vндсэн зарчим мєн”; Хорьдугаар зvйлийн “…хууль тогтоох эрх мэдлийг гагцхvv Улсын Их Хуралд хадгална”; Хорин тавдугаар зvйлийн 1 дэх хэсгийн 1-ийн “хууль батлах, нэмэлт, єєрчлєлт оруулах нь Улсын Их Хурлын онцгой бvрэн эрхэд хадгалж шийдвэрлэх асуудал болох тухай заалтыг тус тус зєрчсєн байна.
2. Улсын Их Хурлын дарга Ц.Нямдорж Vндсэн хуулийн Далдугаар зvйлийн 1 дэх хэсгийн “Vндсэн хуульд… нийт байгууллага, иргэний vйл ажиллагаа бvрнээ нийцсэн байвал зохино” гэсэн заалтыг зєрчєєгvй байна.
3.Энэхvv дvгнэлтийг хvлээн авснаас хойш Vндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагааны тухай хуулийн 36 дугаар зvйлийн 2 дахь хэсэгт заасны дагуу Улсын Их Хурлын хаврын чуулганы хуралдаан эхэлсэн єдрєєс хойш 15 хоногийн дотор хэлэлцэн, хэрхэн шийдвэрлэсэн тухай хариу ирvvлэхийг Улсын Их Хуралд уламжилсугай.
ДАРГАЛАГЧ: Ж.БЯМБАДОРЖ
ГИШVVД: Н.ЖАНЦАН, П.ОЧИРБАТ, Ж.БОЛДБААТАР, Ж.АМАРСАНАА, Ч.ДАШНЯМ, Д.НАРАНЧИМЭГ, Ц.САРАНТУЯА

Yг сонин 2007.04

Б. Баабар “Нvvрс vv, vнс vv” нийтлэлээ 100 саяар vнэлж бичжээ

http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=68138
2007-09-12 07:45:29 , Мэдээний дугаар: #68138 
“Кредит” банкаа Оросуудад алдсан “Петровис”-ийн Оюунгэрэл Х.Баттулгатай чимээгvй дайн зарлав Нэрт нийтлэлч Б.Баабар хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр "Нvvрс vv, vнс vv" гэдэг нийтлэлээ айлдсан. Тvvний хувьд мєнхийн ядуу байсан монголчуудад юун тvрvvн мєнгє хэрэгтэй. 2200 жилийн тvvхэндээ ийм бололцоо таарч байгаагvй. Бvр Чингис хаанд ч ийм боломж гараагvй. Монголын зэс, нvvрсийг хэн ч тоодоггvй байсан тэр vе эргээд ирж магадгvй.Энэ хорвоо дээр зарагддаггvй зvйл гэж байдаг. Намайг худалдагдсан гэж байгаа ч би худалдагдах хvн биш хэмээн нэлээн томорсон єнгє аяс нийтлэлээс нь цухалзаж байсан.

ТЄХ-ний дарга Д.Сугар: 2007 онд хувьчлах объектын тоонд МИАТ байгаа

Тєрийн ємчийн хороотой холбоотой маргаан тасраагvй, олон нийтийн анхаарлын тєвд байгаа энэ vед тус хорооноос сэтгvvлчидтэй уулзалт зохион байгууллаа.

Тэрээр энэ удаагийн уулзалтаар єнгєрсєн онд хийж гvйцэтгэсэн ажил, хийхээр тєлєвлєж байгаа зvйлvvдээ сэтгvvлчидэд дэлгэхийн зэрэгцээ, олны анхаарлын дунд байгаа будлиантай ємч хувьчлалын асуудлаар санал бодлоо хуваалцсан юм.
Тус уулзалтад Тєрийн ємчийн хорооны дарга Д.Сугар болон тус хорооны газар хэлтсийн дарга нар оролцсон. Уулзалтын эхэнд ТЄХ-ны дарга Д.Сугар "Ємч хувьчлалын орлого 32,2 тэрбум тєгрєг болж ємнєх оныхоос 29.1 тэрбум тєгрєгєєр, ногдол ашиг 43,5 тэрбум тєгрєг болж ємнєхи оныхоос 14.8 тэрбум тєгрєгєєр, тvрээсийн орлого 350,0 сая тєгрєг болж ємнєхи оныхоос 200.0 сая тєгрєгєєр давж байгаа урьдчилсан гvйцэтгэл гараад байгааг дуулгалаа. 2006 онд нийт 21 компани, vл хєдлєх хєрєнгийг хувьчлах, худалдах vйл ажиллагааг хэрэгжvvлж хувьчлалын орлогоор 32,0 тэрбум тєгрєг улсын тєсєвт оруулж тєлєвлєгєєнєєс 20,0 орчим тэрбум тєгрєг давуулан тєвлєрvvлсэн байна

Д. Сугар МИАТ-ын мєнгийг суйлах ажлаа эхэлжээ

Д. Сугар МИАТ-ын мєнгийг суйлах ажлаа эхэлжээ
 http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&sid=55393
2007-05-01 10:07:42 , Мэдээний дугаар: #55393
- Тус компанийн мєнгєнд Д.Сугар бvр бугуйгаа дvрэхээр улайрч байна -
Монголын авиа компанийн тєлєєх ашиг сонирхлын єрсєлдєєн тєрийн томчуудын дунд єрнєсєєр ирсэн. Vе vеийн турш шvv. Харин єдгєє иргэний агаарын тээврийн vйлчилгээ эрхлэгч "МИАТ' компанийн толгойд Б.Эрдэнэбилэг гэгч хvн ширээ сандал тєвхнvvлээд буй. Тvvний ард мєнєєх гайхал гэгчээр Тєрийн ємчийн хорооны дарга Д.Сугарын эрх ашиг, зангараг бий гэлцдэг. Vнэний ортой л vг. Б.Эрдэнэбилэгийг нойтон турээсийн шуугианы дундуур "МИАТ" компанийн захирлын суудал руу гулсуулсан нь мань Д.Сугар. Нєгєєтэйгvvр, тэдэнд нэг нутгийнх гэж тал тохой татах шалтаг захаас аваад мундахгvй.

С.Авармэд: Яг үнэнийг хэлэхэд Асгат хүн шунаад, шуугиулаад байх орд биш

http://forum.mn/old/index.php?coid=1851&cid=331 С.Авармэд: Яг үнэнийг хэлэхэд Асгат хүн шунаад, шуугиулаад байх орд биш (Зууны мэдээ 161/2609 2007.07.06) -Монголын төр юугаа харамлаж, юугаа ашиглахаа мэдэхгүй байна "Зууны мэдээ" сонины редакцийн хойморт эрдэмтэд тухаллаа. Тэдэнтэй Асгатын мөнгөний орд газар, түүнийг ашиглах боломжийн талаар халуухан яриа өрнүүлсэн юм. Ашигт малтмалын баяжуулалт, мөталлургийн инженер, доктор М.Дамдинсүрэн, доктор С.Авирмэд, ШУТИС-ийн Уул уурхайн сургуулийн захирал, доктор, профессор Л.Пүрэв нар сүүлийн үед алтны анхаарлыг татаж, үнэн худал нь мэдэгдэхгүй олон ярианы эзэн нь болоод байгаа уг ордын талаархи бодит үнэнийг дэлгэлээ. -Асгатын ордыг мэдэхгүй хүнгүй боллоо. Энэ орд нөөцөөрөө ч, уул геологийн нөхцөлөөрөөч дэлхийд ховор гэж хэлэх хүн байхад бас байдаг л нэг дундаж орд гэж хэлэх нь ч байна. Энэ орд үнэхээр дэлхийн хэмжээнд ярихаар том орд уу, эсвэл үгүй юү гэдгээс ярилцлагаа эхлэх үү? С.Авирмэд: -Манай улсад төсвийн хөрөнгөөр хайгуулыг нь хийж нөөцийг нь тогтоосон 700-гаад орд бий. Сүүлийн үөийн хэллэгээр топ гээд нэрлэх юм бол ойлгомжтой. Оюутолгой, Таван-толгой, Бүрэнхааны фосфорит, Төмөртэй орд гээд олныг нэрлэж болно. Ингээд жагсаахад Асгатын орд дундаас дээгүүрт орно, Геологичдын хэлээр баталгаат нөөц нь 600-гаад сая доллар юм. Өөрөөр хэлбэл, 2200 тонн мөнгөтэй, Цаана нь 6000 тонн прогнозын нөөц бий. Энэ нь баталгаагүй нөөц бөгөөд нарийвчилсан хайгуул хийсний үр дүнд 50 хувь нэмэгдэж, эсвэл 50 хувь хасагдаж ч болно гэсэн үг. 2200 тонн мөнгө нь 550 сая долларын үнэ цэнэтэй юм. 550 сая доллар их үү, бага уу гэдгийгжишихэд Эрдэнэт үйлдвэрийн нэг жилийн бүтээгдэхүүнтэй тэнцэнэ. Харин уг ордыг дэлхийн хэмжээнд аваад үэвэл нөөцөөрөө дундаас дсогуурт орох орд. Бидний үзэж байгаагаар жилд 30 гаруй сая долларын бүтээгдэхүүн үйлдлэрлэнэ. Ийм хэмжээний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдэг үйлдвэр тиим том биш шүү дээ. Тэгэхээр Асгатын орд Монголдоо бол дунд зэрэгт, дэлхийд бол жижигт орох орд гэж ойлгож болно. -Асгатын ордын хайгуул судалгааны ажлыг нэлээд эрт, хуучин тогголцооны үед л хийж байсан юм билээ. Та нарын бодлоор энэ ордыг ашиглалгүй өдийг хүрсэн шалтгаан юу вэ? С.АВИРМЭД: -1970-аад оны сүүлч 1980-аад оны эхээр хайгуул судалгааны ажил эхэлсэн. Анхандаа маш том орд оллоо, нэг хэсэг нь Оро-сын талд байдаг, Монгол талдаа маш их нөөцтэй гэх мэт явган яриа их гарсан л даа. Тэгээд анхны хайгуулыг Оросын геологийн экспедиц хийсэн гам. Ер нь Асгатыг оросууд л судалсан юм шүү дээ. Монголчууд сүүлд нь 1980-аад оны дундуур геологийн анги ажиллуулсан. Газар доогуур хайгуулын олон км хонгил буюу штольн барьсныг тооцож үзэхэд хайгуулын нэлээд зардал гарсан байх. Энэ ордыг өнөөдрийг хүртэл ашиглаж чадаагүйн нэг том шалтгаан нь тухайн үед дэлхийн зах зээл дээр мөнгөний үнэ бага байсантай холбоотой. Бид оросуудтай хамтарч уг ордод хоёр удаа буюу 1982, 1987 онд эдийн засгийн үнэлгээ хийсэн. Тэгэхэд алдагдалтай ч юм шиг, ашигтай ч юм шиг байсан учраас ордыг ашиглаж чадалгүй өдий хүрсэн. Дараа нь америкууд, израилийн томоохон пүүсүүд орж ирээд бүгд голоод, хаяад явсныг мэргэжлийн хүмүүс мэдэж байгаа байх. Ордыг ашиглахын тулд дор хаяж 100 гаруй км өндөр хүчдэлийн шугам тетна,мөн зам тавих хэрэггэй болно. Тийм болохоор л гадаадынхан халшраад явсан болов уу. Яг үнэнийг хэлэхэд хүн шунаад, шуугиулаад байх орд огт биш. Тавантолгой, Оюутолгой, Төмөртэй, Бороогийн алтны ордтой зүйрлэх юм байхгүй. Нэг их өндөр ашиг эндээс олох боломжгүй. -Асгатын нэг хэсэг нь Оросын талд байдаг гэж дээр хэллээ. Оросын талд эсвэл манай талд их нөөц байгаа, оросууд цаанаас ухаад байгаа гэсэн янз бүрийн яриа байдаг. Эдгээр нь хэр бодитой мэдээлэл вэ? Л.ПҮРЭВ: -Асгат манай улсын баруун хойд хэсэгт ОХУ-ын Горный Алтай муж, Туватай хиллэдэг. Мөн уулархаг бүсэд, далайн төвшнөөс дээш 3600 метрийн өндөрт оршдог. Дээр нь мөнх цэвдэгтэй, хүйтэн бүсэд ОХУ-ын Сибир, АНУ-ын Аляскатай ойролцоо цаг агаартай нутагт байрладаг. Өөрөөр хэлбэл цаг агаарын хувьд хүнд хэцүү, газар зүйн байрлалын хувьд ч төвөгтэй тогтоцтой. Нөгөө талаас ОХУ-ын хил дээр байрлалтай учраас ОХУ-ын хилийг хоёр ч удаа давж байж орд-доо хүрэх болдог. Уг ордыг далд уурхай барьж ашиглана. Засаг захиргааны хувьд Баян-Өлгий айм-гийн Ногооннуур суманд харьяалагддаг. Тэнд дэд бүтэц ерөөс хөгжөөгүй. Эрчим хүчийг Өлгий хотоос 110 кВТ-ын шугам татаж, уурын зуух барьж байж дулаанаар хангах хэрэгтэй. Усаа гүний худаг өрөмдеж гаргаж авахаас өөр арга байхгүй. ОХУ-ын талд байгаа ордын хэсэг нь судалгаа хийгдээгүй тодорхой нөөц батлагдаагүй юм билээ. -Дэд бүтцийн талаар сая хөндлөө. Мэдээж тэнд цахилгаан хүргэж, зам тавих хэрэгтэй. Харин дэд бүтцийг эдийн засгийн ямар механизмаар хийх бол. Үүнийг тооцон судалсан зүйл бий юү? Л.ПҮРЭВ: -Ийм хөрөнгө оруулалт их шаардах, газар зүйн төвөгтэй байрлалтай орд газрыг бид хамтарсан үйлдвэр байгуулж л ашиглаж таарна. Монголын аль нэг компани дангаараа хөрөнгө оруулалт хийж Асгатын ордыг ашиглах боломж бараг байхгүй. Тийм болохоор байгалийн хүнд нөхцөлд үйл ажиллагаа явуулдаг гадаадын туршлагатай нэр хүндтэй компанийн дэмжлэг зайлшгүй хэрэгтэй. Үүнийг тооцоолсны үндсэн дээр ОХУ-ын Полиметалл компанитай хамтрах тухай яриа хөөрөө гарсан гэж ойлгож байгаа. -Хамтрагчийн тухай асуудал хамгийн их , улстөржиж байгааг та бүхэн мэднэ. Асгатын мөнгөний ордыг ашиглаад эхэллээ гэхэд Монголын талын эзэмших хувь хэмжээ дэндүү бага байна гэсэн шүүмжлэл маш их гардаг? Л.ПҮРЭВ: -Уг ордын ашиглалтын лицензийн хууль ёсны эзэмшигч нь хоёр улсын хамтарсан хөрөнгө оруулалттай Монголросцветмет компани байгаа. Бүр тодруулж хэлбэл, Монголын тал 51, оросууд 49 хувийн хөрөнгө эзэмшдэг. Монгол давуу эрхтэйгзэр ашмглаж буй ийм туршлага бидэнд бэлхнээ байна. Харин бид тэр 34 гэсэн хувийг яаж тогтоосон тухай сайн мэдэхгүй юм. Ер нь бага хувьтай хамтарсан үйлдвэр байгуулна гэвэл ямар ч улсын аль ч том үйлдвэр хамтрахыг сонирхохгүй байх. Яагаад гэвэл анхны хөрөнгө оруулалт их. Анхны хөрөнгө оруулалт их атлаа олж байгаа үр ашиг нь их биш тохиолдолд олон жилийн дараа ашиг олно гэсэн үг, Иймээс Засгийн газар хоорондын хэлэлцээ хийж Ногооннуур сум болон төвийн дэд бүтцийг хөгжүүлж өгнө, хөрөнгө оруулалтаа 100 хувь даана гэсэн саналтай хамтрагчийг илүү дэмжих нь зөв байх гэж үзэж байна. -Асгатын ордод олборлолт явуулах технологи, үйлдвэр байгуупах санхүүгийн чадавхи, туршлага манай дотоодын компаниудад бий болов уу? М.ДАМДИНСҮРЭН: -Технологийн асуудал төвөгтэй л дээ. Яаж олборлох вэ, олборлосноо яаж боловсруулах вэ гэдэг нь хоёр өөр асуудал. Асгатын орд бол үйлд-вэрлэл явуулахад их хүнд, ил уурхайд хэрэглэдэг тоног төхөөрөмжийг ашиглах боломжгүй. Уул геоло-гийн хүнд нөхцөл нь үйлд-вэрлэлийн маш өндөр зардал гарна гэдгийн нотолгоо. Газрын доорхи аргыг л ашиглана. Асгатын тухайд янз бүрийн л аргыг хэрэглэн хүдэр гаргалаа гэж үзье. Энэ нь мэдээж төрөл бүрийн металл агуулсан хүдэр байна. Тэгэхээр үүнийг яаж боловсруулах вэ гэдэг асуудал босч ирнэ. Энэ тохиолдолд бүх металлыг баяжуулалтын одоогийн мэдэгдэж буй аргуудаар тусад нь ялгаж болохгүй. Бид 1970-аад оноос эхлээд геологи, хайгуулын ажилтай зэрэгцэн энэ талаар маш олон туршилт хийсэн. Геологийн төв лаборатори, ОХУ ч туршилт хийсэн. ОХУ-ын тал боловсруулалтын долоо, найман хувилбар гаргасан ч бүтээгүй. Ингээд энэ бүх хувилбарын эцэст нь бүх металлыг агуулсан хам баяжмалыг л гаргаж болох юм гэдэг дээр тогтсон. Хам баяжмал дотроо зэсийн агуулга хэд байх вэ гээд л чанарын шаардлага босч ирнэ. Гэтэл Асгатын хам баяжмал хоёр үзүүлэлтээр чанарын шаардлага хан-гахгүй. Яагаад гэвэл уг баяжмал доторхи мышъяк хэмээх хорт бодисын агууламж өндөр, Асгатын орд нь 4200 тонн мышьяктай гэж байгаа, Хуучин ЗХУ-ын үед мөрдөж байсан стандартаар бол зэсийн баяжмал доторхи мышъкийн агууламж 0.6 хувиас хэтрэх ёсгүй гэдэг байв. Гэтэл Асгатынх хамаагүй өндөр буюу 1.2-1.4 хувьтай байгаа. Ийм баяжмалыг хэн хүлээж авах вэ гэдгийг ярих л ёстой. Ер нь дэлхийн практикаас харахад хөрөнгө оруулагчид ийм баяжмалд дурамжхан байдлаар ханддаг. Би энд нэг зүйлийг зориуд хэлмээр байна. Асгатын мөнгөний орд гэхээр л долоогоос найман мянган тн мөнгө шороон доор булаатай байгаа юм шиг ойлгодог. Бараг л очоод шууд ухахад цалин цагаан мөнгө гараад ирэх юм шиг эндүү ойлгоод байгаа тал бий. Тийм биш шүү дээ. Мөнгө агуулсан хүдрийг маш нарийн аргаар боловсруулж байж багахан хэмжээний мөнгө гаргаж авна гэдгийг л зөв ойлгоосой. -Асгатын ордыг ашиглалтад оруулбал баяжуулах үйлдвэр байгуулах ёстой юу? М.ДАМДИНСҮРЭН: -Барьж бололгүй яахав. ОХУ-д далайн төвшнөөс дээш 4000 гаруй метрийн өндөрт байгуулсан том үйлдвэр бий. Асгатад ч барьж болно. Гэхдээ баяжуулах үйлдвэрээс ямар бүтээгдэхүүн гарах вэ гэхээр нөгөө хам баяжмал л гарна. Хайлуулах үйлдвэр байгуулъя гэж бодоход нөөц маш багатай. Зэсийн нийт нөөц гэхэд л прогноз нөөцийг оруулж тооцоход л 220 мянга орчим тн байгаа. Үүнээс баттай тогтоосон мөнгөний нөөц 1000 хүрэхгүй тн байгаа юм. Иймэрхүү багахан нөөцтэй ордод үйлдвэр байгуулаад байдаггүй. Ер нь эндээс ургуулаад бодоход Асгатын мөнгөний ордыг стратегийн ордуудын жагсаалтад яагаад багтаасныг ойлгодоггүй. Стратегийн орд гэдгийг ДНБ-ий таван хувьтай тэнцэх нөөцтэйг хэлээд байна гэж ойлгосон. Тодорхойлолт нь ч тун бүрхэг, Нөөц, технологи, хүчин чадал гэх мэт гол гол параметрүүдийг Ашигт малтмалын тухай хуульд оруулж өгөөгүй. УИХ-ын гишүүд дотор иймэрхүү мэргэжлийн нарийн юмыг мэддэг хүн байхгүй байтал эрдэмтэдтэй ч зөвлөлгүй хийчих-сэн. Стратегийн ордын тодорхойлолт тун бүрхэг гэдгийг дахин хэлье. С.АВИРМЭД: -Асгатын ордыг нүдээр үзсэн хүн арай л өөрийг бодно доо. Үйлдвэр байгуулах тал дээр огт хөндөхгүй байгаа нэг бэрхшээл бий. Тэнд үйлдвэр байгуулах тэгш талбай байхгүй. Мэргэжилтнүүд мэднэ дээ, үйлдвэрийн талбай гэж байдаг. Жилд 500 мянган тн хүдэр гаргана гэж тооцоход тэрийг байрлуулах талбай байдаггүй. Түүнээс гадна үйлдвэрийн тоегон байгуулах талбай ч хүндрэлтэй. Түрүүн таны асуусан асуултад хариулмаар байна. Дотоодын компаниуд Асгатыг ашиглаж чадах уу гэдгийг хүн бүр сонирхдог. Технологийн хувьд Дамдинсүрэн гуай ойлгомжтой хэллээ. Монголчууд уулыг ухаж чадна. Орон нутгийнхан энэ тал дээр сайтар мэргэшсэн. Баяжуулах ажлыг бид үнэхээр чадахгүй. Гадаадаас нарийн технологи оруулж ирж, сайн хамтрагч олохоос өөр арга байхгүй гэдгийг шулуухан хэлье. Эдийн засаг хөрөнгө оруулалтын хувьд ч, технологийн хувьд ч туршлагатай хамтрагчаа түшихээс өөр арга байхгүй. Америкууд, израилиуд голоод явсан. Миний хувийн бодлоор оросуудтай хамтрахаас өөр ухаалаг гарц ерөөсөө байхгүй.

С.Авирмэд: Эрдэнэтэд шалгалт оруулахыг олон хүн ярьж байгаа

http://news.gogo.mn/r/1269 2007 оны 5-р сарын 31 С.Авирмэд: Эрдэнэтэд шалгалт оруулахыг олон хүн ярьж байгаа Саяхан УИХ-ын гишүүд, иргэний хөдөлгөөний төлөөлөгчид оролцсон “Ашигт малтмалын ордоос ард түмэн хувь хүртэх ёстой” сэдвээр хийсэн уулзалт дээр эдийн засагч, геологич С.Авирмэд эрх баригчид “Эрдэнэт”-ээс мөнгө сааж байна, Таван толгойн ордод зарим бүлэг хүмүүс хууль бусаар лиценз эзэмшиж байна гэж мэдээлсэн юм. Энэ талаар түүнээс зарим зүйлийг тодрууллаа. Эрдэнэт дээр зарим бүлэг хүмүүс хувь хувьс­галын нийлсэн компаниар дамжуулан мөнгө сааж бай­гаа, тэр нь жилдээ 100 тэр­бум төгрөгөөр хэмжигдэж байна. Үүний цаана одоо­гийн эрх баригчид бий гэсэн мэдээлэл байх шиг... Энэ нь “Эрдэнэт” үйлд­вэрт шалгалт оруулах ёстой гэдэг үүднээс яригдаж байгаа. Миний санаж байгаагаар УИХ-ын гишүүн Ц.Шаравдоржоор ахлуулсан шалгалт 2002 онд орж байсан. Үр дүн нь олигтой мэдэгдээгүй. Түүнээс хойш шалгалт ороогүй ирлээ. Тиймээс аудит орох ёстой, үүнийг ганц би хэлээд байгаа юм биш. Саяхан хүртэл эдийн засагч Н.Дашзэвэг хэлж байна лээ. Шалгалт хийгдэж байж элдэв “но” гарч ирэх учиртай юм. Миний мэдсэ­нээр Эрдэнэтэд 30 мянган тонн зэс цэвэршүүлэх үйлд­вэр байгуулагдах сураг га­раад байгаа. Гэтэл 120 мянган тонн зэсийн баяжмалтай бай­хад яагаад заавал 30 мянгыг яриад байгаа нь сонин. Үлдэх 90 мянган тонныг яах гээд байгаа юм гэсэн асуулт гарч ирж байгаа. Энэ болгоныг аудитаар гаргах учиртай юм. Таван толгойн орд дээр үндэсний гэж яриад байгаа консерциумын ард голцуу улстөрч хэсэг бүлэг хүн лиценз эзэмшиж бай­гааг хууль бусаар олж авсан гэж яриад байгаа. Энэ талаар танд мэдэж байгаа зүйл байна уу?

Оюу толгойг луйвардуулах гэрээ хийх гэж байна

http://news.gogo.mn/r/3840 2007 оны 7-р сарын 26 Өнгөц харахад: 1/манай талд тус компанийн хувь­цааны 34 хувийг үнэ төл­бөргүй эзэмшүүлж /3,124 тэрбум ам.доллар: 100 х 34/= 1.062 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалтаас чөлөө­лөх; 2/ ”Айвенхоу Майнз, Мон­голиа Инк” дангаараа дэд бүтэц байгуулах; 3/Оюутол­гой­гоос Гашуун сухайтын хилийн боомт хүртэл авто зам тавих; 4/тус ордыг ашиглах бүх хугацаанд бүх төрлийн татвар хураамж ногдол аш­гаар манай төсөвт 15.5 тэрбум ам.доллар оруулах зэрэг нь боломжийн гэрээ мэт сэт­гэгдэл төрүүлэх боловч, 32 сая тонн зэс, 1000 шахам тонн алтны нөөцтэй, хэдэн зуун тэрбум доллараар үнэ­лэгдэх Оюутолгойн орлоготой харьцуулахад дурдсан өгөө­жүүд нь юу ч биш, нүд хуурах төдий орлого юм.

ААЛЗНЫ ТОР цуврал буюу Мартагдаагvй тvvх

http://www.olloo.mn/modules.php?name=News&file=article&catid=200&sid=81938
2007-12-27 10:29:23 , Мэдээний дугаар: #81938

Одоогоос таван жилийн ємнє Дэд доктор Б.Ганбат монгол орныг нэлэнхvйд нь хэрсэн албан тушаалтан эрх мэдэлтнvvдийг аалзны тор мэт хэрсэн авилгал хээх хахуулийн хэргvvдийг нэртэй устай, эх сурвалж, vндэслэлтэй гаргаж "Аалзны тор" хэмээн цувралаар тавьсан нь тухайн цаг vед ард тvмнийг алмайруулж, авилгалч, олигархуудыг цус харвуулахаар хэрэг болж байсан. Цаг хугацаа явсаар байгаа ч дуулиан тарьж байсан эл гэмт хэрэг бvхий нийтлэлvvд єнєєдєр ч гэсэн vнэ цэнэтэй хэвээр байх учиртай. Гэвч манайхан юманд дасаж мартагнахдаа амархан гэмтэй улс. Эдгээр хэргvvд єнєєдрийг хvртэл тодорхой болж хууль хяналтын байгууллагуудаар шийдэгдээгvй боловч манай нийгэмд улам гаарч байгаа авилгал хээл хахуулийн хэргийг бид мартах учиргvй. Энэ vvднээс бид мартагдах шахсан эл нийтлэлийг олон нийтэд дахин дэлгэж байна.

Inder empört über amerikanische Yoga-Patente

http://www.spiegel.de/wirtschaft/0,1518,druck-486178,00.html 

02. Juni 2007, 10:29 Uhr
Von Hasnain Kazim

Empörung in Indien: Findige US-Unternehmer im boomenden Fitness-Markt lassen sich immer mehr Yoga-Praktiken patentieren, etwa "Hot Yoga" oder "Bikram Yoga". Wenn überhaupt, heißt es in Neu-Delhi, gehört das Patent auf alte indische Philosophie Indien. Hamburg - Shiv Basant könnte jetzt ein bisschen Entspannung gut gebrauchen. Der Beamte im Gesundheitsministerium in Neu-Delhi, Abteilung Ayurveda, Yoga und andere traditionelle Heilverfahren, hat derzeit viel zu tun: Amerikanische Unternehmen wollen ein paar angeblich selbst erfundene Yoga-Übungen patentrechtlich schützen lassen. "Stellen Sie sich das mal vor!", sagt er. "Amerikanische Patente auf Yoga." Er schnauft. "Auf Yoga!"

The International Uranium Enrichment Center at Angarsk: A Step Towards Assured Fuel Supply?

http://www.nti.org/e_research/e3_93.html

Author: Anya Loukianova, Research Associate
Newly Independent States Nonproliferation Program
James Martin Center for Nonproliferation Studies
October 2007; Updated November 2008

Introduction

In January 2006, Russian President Vladimir Putin announced his country’s intent to develop a network of multilateral nuclear fuel cycle centers. These centers would, in the context of a global renaissance of nuclear energy, provide assured nuclear fuel cycle services to states on a non-discriminatory basis, while limiting the proliferation of uranium enrichment technology. In September 2007, Russia's pilot enterprise of this kind–the International Uranium Enrichment Center (IUEC) at the Angarsk Electrolytic Chemical Combine–was incorporated as a joint venture between two major nuclear fuel cycle service providers, Russia's Tekhsnabeksport and Kazakhstan's Kazatomprom. This issue brief examines the “Iranian origins” of Moscow’s proposal to create a multilateral fuel enrichment enterprise and a fuel bank with low-enriched uranium fuel. It also reviews the progress of this initiative to date. Moscow’s goal is to start operating the IUEC, which already has a total of four committed state-participants and is open to all other interested parties, in late 2008-early 2009. Yet, before it’s able to declare the IUEC a success, Russia must finalize an agreement with the International Atomic Energy Agency (IAEA) on safeguarding the nuclear materials at the center and the fuel bank and find creative ways to engage additional countries in the project.

Atomare Denkverbote

http://www.heise.de/tr/blog/artikel/Atomare-Denkverbote-273138.html

26.07.07 - von Martin Kölling

Ich weiß nicht, wovor ich mehr Angst haben soll: Vor Atomkraftwerken, die von Erdbeben bedroht werden, für die sie ganz offensichtlich nicht ausgelegt sind, wie das größte Atomkraftwerk der Welt in Kashiwazaki 220 Kilometer nördlich von Tokio, nahe dem am 16. Juli die Erde bebte? Oder vor einer Gesellschaft, die nicht wenigstens die Gefahren der Atomkraft diskutieren will?

Genpatsu-shinsai: the language of disaster that is stalking Japan

http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/asia/article2112763.ece
July 21, 2007
Leo Lewis in Tokyo

Japan’s turbulent history of war and natural catastrophe has already given the world a terrifying vocabulary of death: tsunami, kamikaze, Hiroshima.

But the country now stands on the brink of unleashing its most chilling phrase yet: genpatsu-shinsai – the combination of an earthquake and nuclear meltdown capable of destroying millions of lives and bringing a nation to its knees.

Japanese Nuclear Power Plants and Seismic Issues

http://www.fccj.or.jp/node/2505

Time: 2007 Jul 20 13:00 - 14:00
Summary:

Press Conference:
Katsuhiko Ishibashi, Mitsuhei Murata & Kazuyuki Takemoto;
"Japanese Nuclear Power Plants and Seismic Issues"

Language:

The speech will be in English and the Q & A in Japanese with English interpretation.

Japan Nuclear Energy Drive Compromised by Conflicts of Interest

http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=awR8KsLlAcSo
By Jason Clenfield and Shigeru Sato - December 12, 2007 16:10 EST

Hokuriku Electric Power Co.'s Shika nuclear power statio

Japan Nuclear Energy Drive Compromised by Conflicts of Interest

http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=awR8KsLlAcSo
By Jason Clenfield and Shigeru Sato - December 12, 2007 16:10 EST

Hokuriku Electric Power Co.'s Shika nuclear power statio

Atomares Roulette

http://www.heise.de/tr/artikel/Atomares-Roulette-280135.html

27.07.07 – Martin Kölling, Tokio

Der japanische Seismologe Katsuhiko Ishibashi, Professor an der Universität Kobe, hat Mitte der Neunzigerjahre das Hanshin-Erdbeben vorhergesagt, das mehr als 6000 Menschenleben forderte. Nachdem ein unerwartet starkes Erdbeben am 16. Juli in Niigata auch das größte Atomkraftwerk der Welt in Kashiwazaki Karima in Mitleidenschaft zog, warnt der Experte nun vor einem durch Erdbeben ausgelösten atomaren Super-Gau.

<!-- more -->

Auch die internationale Atomenergiebehörde IAEA zeigt sich besorgt. Am Mittwoch kündigte sie an, ein Untersuchungsteam in das betroffene AKW zu schicken. Bislang hatte Japan, das im Rahmen des Atomwaffensperrvertrags eigentlich mustergültig mit der IAEA zusammenarbeitet, die Behörde nur ungern in sein ziviles Nuklearprogramm schauen lassen.

Das volle Ausmaß der Schäden ist dem Kraftwerksbetreiber, den Tokioter Elektrizitätswerken (Tepco), noch immer nicht bekannt. "Wir müssen noch die volle Auswirkung des Erdbebens auf unsere Systeme und Teile untersuchen", gestand Ichiro Takekuro, als Tepco-Vizepräsident zuständig für die 17 Meiler des Konzerns, in dieser Woche. Laut Takekuro, der von 2001 bis 2004 selbst das AKW Kashiwazaki-Karima leitete, hätten zumindest die bisherigen Nachforschungen keine "größeren Schäden an wichtigen Einrichtungen" ergeben. Bisher wurden jedoch mindestens 63 Problembereiche gefunden, darunter zwei Lecks, durch die geringe Mengen an Radioaktivität ausgetreten sind. 1,2 Tonnen radioaktives Wasser fanden zudem einen Weg aus dem Becken für ausgebrannte Brennstäbe ins Meer, einige Isotope entwichen zudem durch Lüftungsschächte ins Freie.

Außerdem kam inzwischen ans Licht, dass Tepco das Atomkraftwerk weiterbetrieben hatte, obwohl der Konzern inzwischen entgegen den ursprünglichen Kraftwerksplanungen davon ausgeht, dass sich unter dem Kernkraftwerk eine aktive Erdverwerfung befindet. Neuere Erkenntnisse von Seismologen hätten darauf hingewiesen, dass die Erdverwerfungen, die Tepco bisher öffentlich als "inaktiv" bezeichnet hatte, doch aktiv seien und damit Erdbeben auslösen könnten: "Aufgrund dieser neuen Erkenntnisse waren wir bereits dabei, eine Nachprüfung vorzunehmen." Tepco plant nun weitere geologische Untersuchungen, die die geologische Struktur unter den sieben Kraftwerksblöcken der gigantischen Anlage klären sollen. Außerdem werde das Kernkraftwerk nun nach den neuen Baurichtlinien von 2006 untersucht. Der Seismologe Katsuhiko Ishibashi hielt diese Prüfung im Gespräch mit Technology Review allerdings für "äußerst ungenügend".

Technology Review: Professor Ishibashi, beim Niigata-Erdbeben starben zehn Menschen. Das größte AKW der Welt mit seinen sieben Reaktorblöcken wurde schwer beschädigt, weil das Erdbeben mit der Stärke 6,8 auf der Richter-Skala dreimal stärker war als im Extremfall vorhergesagt. Doch die Regierung beruhigt die Bevölkerung mit der Versicherung, dass die anderen 48 Reaktoren nun nach den neuen Erdbebenrichtlinien von 2006 überprüft würden. Reichen die denn aus?

Katsuhiko Ishibashi: Die Annahmen und die Berechnungen zur Bodenbewegung bei Erdbeben in den neuen Richtlinien sind äußerst ungenügend. Das liegt daran, dass diese Richtlinien nicht nur für den Bau neuer, sondern auch die Überprüfung alter Atomkraftwerke dienen. Wenn man die Richtlinien deutlich verschärft, müssten vielleicht viele von ihnen geschlossen oder verstärkt werden.

TR: Glauben Sie, dass eine nachträgliche Verstärkung möglich ist?

Ishibashi: Ich bin kein Atomfachmann, aber ich befürchte, dass besonders eine Verstärkung des Reaktorkerns sehr schwierig ist. Die würde fast auf einen Neubau hinauslaufen.

TR: Haben Sie deshalb die Kommission unter Protest verlassen, die die Richtlinien erarbeitet hat?

Ishibashi: Meine Unzufriedenheit mit den Richtlinien war nicht der einzige Grund. Ich fand auch den Diskussionsprozess falsch. Nach unserem Zwischenvorschlag erhielten wir über 700 Kommentare, von denen viele eine Verschärfung forderten. Ich stimmte ihnen zu, aber die anderen Kommissionsmitglieder waren dagegen.

TR: Japan ist das von Erdbeben am stärksten bedrohte Land der Welt, weil unter den Inseln vier Erdplatten aufeinanderstoßen. Glauben Sie, dass die Regierung nach diesem unvorhergesehen starken Erdbeben ihren Ausbau der Atomenergie stoppen wird?

Ishibashi: Nein, ich befürchte, die Lage in Japan wird sich erst ändern, wenn wir wirklich von einem größten anzunehmenden Unfall in einem Atomkraftwerk getroffen werden.

TR: Könnten nach ausländischen Erdbebenrichtlinien wie den amerikanischen überhaupt Kraftwerke in Japan gebaut werden?

Ishibashi: Die US-Standards sind weitaus schärfer. Ich denke, dass die meisten Gebiete in Japan nach ihnen nicht für den Bau von Atomkraftwerken geeignet wären. In Japan konzentrieren wir uns immer noch auf die so genannte aktiven Verwerfungen als Erdbebenherde. Aber auch ohne aktive Verwerfung kann es zu Beben der Stärke 7 kommen wie im Jahr 2000 in der Präfektur Tottori.

TR: Welcher der japanischen Standorte bereitet Ihnen die größten Sorgen?

Ishibashi: Das Atomkraftwerk in Hamaoka. Seine fünf Reaktoren liegen mitten in einer Zone für Klasse-8-Erdbeben, also ein vielfaches des Niigata-Erdbebens. Ein Beben dort gilt unter uns Experten als unmittelbar bevorstehend. Und die Hauptstadt Tokio liegt nur weniger als 200 Kilometer entfernt. Zwei Drittel des Jahres bläst der Wind dorthin.

TR: Im Großraum Tokio leben 35 Millionen Menschen, Hunderte von Konzernhauptquartieren liegen dort. Auch das Regierungs- und Finanzzentrum.

Ishibashi: Unter Umständen müssten zig Millionen Menschen evakuiert werden. Ein Beben in Hamaoka mit einem anschließenden GAU im Atomkraftwerk könnte Japan zerstören und die Welt verändern.

Why Worry? Japan's Nuclear Plants at Grave Risk From Quake Damage

http://www.japanfocus.org/-Ishibashi-Katsuhiko/2495?rand=1306963249&type=print&print=1
This article appeared in the International Herald Tribune/Asahi Shinbun on August 11, 2007

Ishibashi Katsuhiko

I had warned that a major earthquake would strike the Chuetsu region around Kashiwazaki, Niigata Prefecture, and about the fundamental vulnerability of nuclear power plants.

The 6.8 magnitude temblor of July 16 caused considerable damage to the Kashiwazaki-Kariwa Nuclear Power plant operated by Tokyo Electric Power Co. (TEPCO), proving me right.

Russia, Mongolia to jointly prospect, produce, process uranium - 1

http://en.rian.ru/world/20070413/63620611.html
20:34 13/04/2007

MOSCOW, April 13 (RIA Novosti) - Russia and Mongolia will jointly prospect, produce and process uranium, the press secretary of Russia's nuclear power agency said Friday.

"[Nuclear power agency] Rosatom and Mongolia's industry and trade ministry signed a protocol on development of cooperation in the field of geological prospecting, production and processing of uranium ores," Sergei Novikov said.

Rosatom head Sergei Kiriyenko Friday held a meeting with Mongolian President Nambaryn Enkhbayar and held talks with the country's prime minister, Miegombyn Enkhbold, during which it was agreed to implement international projects in Russia and Mongolia.

A working group has been established which will submit a plan of action within three months.

In 2000, Russia and Mongolia signed an intergovernmental agreement on civilian use of nuclear power.

Mongolia has an estimated reserve of 37,000 metric tons of uranium-molybdenum ores.